Bạn cần giao đủ 1.000 hộp. Nếu cứ dán 100 phôi thì thường có hai phôi bị loại, tổ dán phải nhận hơn 1.000 phôi tốt mới đủ. Lần ngược về bế, nhũ, cán rồi in, mỗi khâu lại cần thêm một ít để bù số hỏng ở chính khâu đó.
Từ 1.000 hộp về lượng đầu vào
Giả sử tỷ lệ lỗi ở các khâu in, cán, nhũ, bế và dán lần lượt là 3%, 1%, 2%, 2% và 2%. Tỷ lệ đạt của cả chuỗi là 0,97 × 0,99 × 0,98 × 0,98 × 0,98, tức khoảng 90,4%. Chia 1.000 cho tỷ lệ đó, kết quả xấp xỉ 1.106,4 đơn vị đầu vào. Đây là con số lý thuyết. Khi lập lệnh, còn phải làm tròn theo số phôi trên tờ và tính riêng tờ chạy thử.
Điều đáng chú ý là không khâu nào có tỷ lệ lỗi quá 3%, nhưng cả chuỗi mất gần 10%. Nếu người lập lệnh chỉ cộng thêm 3% bù hao theo thói quen, đơn sẽ thiếu khoảng 70 hộp ở cuối chuyền.
Ngành sản xuất gọi đây là RTY
Trong phương pháp quản lý chất lượng Six Sigma, phép nhân này có tên là rolled throughput yield, tạm dịch là hiệu suất đạt cuộn qua nhiều công đoạn. Trang chuyên về Six Sigma iSixSigma định nghĩa đó là xác suất một sản phẩm đi hết cả quy trình mà không mắc lỗi nào, và cách tính chính là nhân tỷ lệ đạt của từng bước với nhau (iSixSigma). Trang này cũng khuyên khi nguồn lực có hạn thì tập trung vào một hai bước có tỷ lệ đạt thấp nhất, và quy phần mất mát ra tiền, vì người quản lý thường chú ý tới con số tiền hơn là một tỷ lệ trừu tượng.
Phần hướng dẫn của phần mềm thống kê Minitab đưa ra một ví dụ rất gần với ngành in: một quy trình làm nhãn ba bước có tỷ lệ đạt lần lượt 0,95, 0,84 và 0,88. Nhân lại được 0,70, nghĩa là trong 1.000 nhãn đưa vào, chỉ khoảng 700 nhãn đạt yêu cầu ở cuối (Minitab). Ba con số trông không quá tệ khi đứng riêng, nhưng cộng dồn thì mất gần một phần ba.
Lỗi ở cuối chuyền đắt hơn lỗi ở đầu
Hộp bị loại ở bàn dán đã mang theo tiền giấy, in, cán, nhũ và bế. Trên phiếu bàn giao, ghi số nhận, số đạt và lý do loại ở mỗi công đoạn. Nếu phôi thường hỏng vì lệch đường bế, tổ bế có chỗ cụ thể để kiểm khuôn và canh dao trước khi xưởng quyết định tăng lượng giấy dự phòng.
Để thấy rõ, thử gán chi phí tích lũy cho mỗi khâu. Giả sử một phôi sau in đã tốn 1.000 đồng, sau cán 1.300 đồng, sau nhũ 1.700 đồng, sau bế 1.900 đồng. Một phôi hỏng ở bàn dán mất 1.900 đồng, gần gấp đôi phôi hỏng ngay sau in. Cùng một tỷ lệ lỗi 2%, khâu càng về sau thì mỗi điểm phần trăm càng đắt.
Điều này gợi ý hai việc. Thứ nhất, kiểm kỹ hơn ở đầu chuyền, nhất là sau in, để loại tờ lỗi trước khi nó đi qua các khâu tốn tiền. Thứ hai, khi cải tiến, ưu tiên khâu nào vừa có tỷ lệ lỗi cao vừa nằm gần cuối.
Cách lập lệnh từ cuối chuyền
Một quy trình lập lệnh theo hướng tính ngược:
- Bắt đầu từ số hộp đạt phải giao, cộng phần dự phòng khách chấp nhận nếu có.
- Chia cho tỷ lệ đạt của khâu dán để ra số phôi tốt cần sau bế.
- Tiếp tục chia cho tỷ lệ đạt của bế, nhũ, cán và in.
- Làm tròn lên theo số phôi trên tờ.
- Cộng số tờ chạy thử của từng khâu, vì tờ chạy thử không nằm trong tỷ lệ đạt.
Khi thay số giả định bằng số của xưởng mình, nhớ lấy tỷ lệ đạt theo từng loại sản phẩm. Chẳng hạn, hộp có nhũ nét mảnh phải tính riêng tỷ lệ đạt ở khâu nhũ so với những mẫu nhũ khác.
Báo giá hộp dưới đây dùng định mức mẫu của PrintMedi. Các tỷ lệ trong phép tính trên là số giả định để minh họa.
Sửa một khâu, cả chuỗi hưởng lợi
Vì tỷ lệ đạt được nhân với nhau, cải thiện một khâu có tác dụng lên cả chuỗi. Trong ví dụ trên, nếu khâu in giảm lỗi từ 3% xuống 1%, tỷ lệ đạt của cả chuỗi tăng từ khoảng 90,4% lên khoảng 92,3%. Số đầu vào cần cho 1.000 hộp giảm từ khoảng 1.106 xuống khoảng 1.084, tức bớt hơn 20 phôi mỗi nghìn hộp. Với đơn 20.000 hộp, đó là hơn 400 phôi, cộng cả tiền giấy, in, cán, nhũ và bế đi kèm.
Ghi số liệu để tỷ lệ đạt sát thực tế
Bạn có thể lấy số ngay trên phiếu bàn giao giữa các tổ. Mỗi lần chuyển hàng, ghi số nhận, số đạt, số loại và lý do loại chính. Cuối tháng, cộng riêng theo khâu và loại sản phẩm để xem hao nhiều nhất ở đâu.
Bảng đó còn có một tác dụng khác: khi khách hỏi vì sao phải in dư 10%, người bán có số liệu để giải thích thay vì nói chung chung là "hao hụt ngành in".
Xem thêm bài bình hộp đúng giá, cảnh báo đơn lãi mỏng.



